تربیت فرزند، هنر ایجاد تعادل میان عشق و نظم است. بسیاری از والدین وقتی با لجبازی‌ها یا رفتارهای نادرست کودک مواجه می‌شوند، احساس درماندگی می‌کنند. اما حقیقت این است که اکثر رفتارهای ناخوشایند تنها «عادت‌های اشتباه» هستند، که ریشه در نیازهای پاسخ داده نشده یا سبک تربیتی ما دارند. قبل از اصلاح عادت‌های اشتباه، والدین باید بتوانند روش تربیتی ایجاد کنند که روی کودک تاثیر بگذارد. مشارکت والدین و هم‌سویی آنها در روش‌های تربیتی، کلید اصلیِ «حرف‌شنو کردن» کودک است. وقتی والدین با زبان واحد صحبت کنند، کودک از سردرگمی خارج شده و نظم را در آغوش می‌گیرد.
اگربرایتان سخت است که به کودکتان نه بگویید و تحت تاثیر اصرار فرزندتان، فکر می‌کنید پدر و مادر بدی هستید و احساس ضعف می‌کنید؛ ابتدا باید مهارت‌های تربیتی درست را برای داشتن کودک حرف‌شنو بیاموزید. زمانیکه راهکارهای مشارکت کودک و اصلاح رفتارهای نامناسب کودک را بدانید، احساس رضایت بیشتری خواهید داشت و کودکتان هم رفتار مناسب را بهتر می‌آموزد.
برای اصلاح رفتار های کودک نظم و مشارکت الزامیست که
1. هیچوقت از قانون خودتان عقب نکشید.
2. رفتارهای اشتباه کودکتان را حتی کوچک به راحتی کنار نگذارید.
3. والدین باید در مسائل یک نظر مشترک داشته باشد.
4. از کلمات مستقیم بدون توضیح اضافه و عذرخواهی استفاده کنید.
5. جملۀ " چون من میگم " درست نیست، با دلیل کوتاه به کودک توضیح دهید و با او لجبازی نکنید.
این چند راهکار کوتاه شما را چند قدم برای پرورش کودک حرف شنو جلو می‌برد، ولی برای راهکارهای بیشتر کتاب"کلیدهای تربیت کودک حرف شنو" را به شما پیشنهاد می‌کنیم.
6 عادت اشتباه کودک و راهکارهای
1. بی‌آدابی در غذا خوردن
صبور باشید، مهمترین قدم همین است. با فرزندتان با آرامش و بدون شکایت صحبت کنید، به‌جای اینکه آنچه را نمی‌خواهید به فرزندتان بگویید، در مورد آنچه که می‌خواهید صحبت کنید. به‌جای «با دست هایت غذا نخور!» بگویید: «لطفا از قاشق و چنگال استفاده کن»
در نظر داشته باشید بعضی رفتارها اقتضای سنشان است. بگذارید به آرامی خودشان غذا خوردن به صورت درست را تجربه کنند.
2. استفادۀ مشترک از وسایل
شرایطی ایجاد کنید که بچه ها قرض دادن وسایل خود را مدت کوتاهی تمرین کنند. از قبل با کودکتان صحبت کنید و چند وسایله که روی آن حساس است را کنار بگذارید.
قبل از مهمانی با او تمرین کنید و قوانین را به او کامل توضیح دهید. وقتی در مهمانی بچه‌ها سرِ اسباب‌بازی دعوایشان می‌شود، به فرزندتان یادآوری کنید: «اسباب‌بازی‌های صاحب‌خانه مال خودش است. اگر اجازه نداد با آنها بازی کنی، باید به نظرش احترام بگذاری.»
با آرامش مداخله کنید با عصبانیت قاضی نشوید. بگویید «می‌بینم هر دو دوست دارید با این بازی کنید، حق دارید که ناراحت باشید». این کار بچه‌ها را آرام می‌کند. به آنها پیشنهاد دهید: «۱۰ دقیقه تو بازی کن، ۱۰ دقیقه دوستت، موافقید؟»اگر بچه‌ها کوتاه نیامدند، آنها را از هم جدا کنید و با یک اسباب‌بازی دیگر (که از قبل همراه داشته‌اید) یا یک بازی جدید سرگرم‌شان کنید.
نکته مهم: هرگز فرزندتان را به خاطر اینکه دیگران نگاهتان می‌کنند، مجبور به گذشت نکنید. او باید یاد بگیرد که حقوقش محترم است، اما باید برای رسیدن به خواسته‌اش، از راه منطقی (نوبت گرفتن) وارد شود.
3. اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای و ویدئویی
تکنولوژی بخشی از زندگی همه‌ی ما شده، پس نمی‌شود توقع داشت بچه‌ها کامل از آن استفاده نکنند. می‌توانید برنامه‌های خلاقانه و آموزنده و بازی های فکری را جایگزین بازی‌ها و ویدئوهای خشن و مضر کنید.
ابتدا دربارۀ مدت زمانِ درست این بازی‌ها تصمیم بگیرید، مثلا یک ساعت در روز یا بیشتر. برای بقیه اوقات بیکاری فرزندتان یک فهرست از فعالیت‌های پیشنهادی با ایده‌های خودش داشته باشید. این نوع سرگرمی‌ها را معمولا برای بعد از کارهای مهم برنامه ریزی کنید. مثلا «اول مشق هایت را بنویس یا اول به حمام برو بعد بازی کن».
4. بی‌دقتی و عدم تمرکز
هیچ کودکی نمی‌خواهد بی‌دقت باشد. اگر فقط چند دقیقه احساسات خود را کنترل کنید و خودتان را جای او بگذارید، می‌توانید مشکلات واقعی را پیدا کرده و او را درک کنید.
گاهی اوقات کودک فقط بی‌دقت بنظر می‌آید. در واقع هماهنگی بدنی در بعضی از بچه ها کندتر از بقیه است و می‌توان با کلاس های ورزشی مثل ژیمناستیک آن را اصلاح کرد. بی دقتی بیشتر بچه‌ها بخاطر بی‌نظمی است، که با یک برنامه‌ریزی درست و متعهد بودن به آن، می‌شود نظم را به آنها آموزش داد. معمولا کودکانِ بی دقت، عجول هستند. سعی کنید به او وقت کافی برای کارهایش بدهید تا با آرامش به پایان برساند.
5. مدیریت نادرست پول توجیبی
هدف از دادن پول تو جیبی، آموختن مدیریت پول و مخارج به بچه ها است. آنها از تجربیات اولیه خود یاد می‌گیرند که چگونه در مورد پول تصمیم بگیرند.
پول تو جیبی را وابسته به کار در خانه نکنیم. این‌کار روزی کودک را خسته می‌کند و دیگر تاثیری ندارد. مقدار خرج او را در نظر بگیرید یا مقدار کمی بیشتر به او بدهید، به او بیاموزید بودجه بندی کند و بتواند از مقدار بیشترش پس انداز کردن را بیاموزد.
۶. جیغ و فریاد (به عنوان ابزار رسیدن به خواسته‌ها)
در مقابل جیغ و داد کودک برای خواسته‌هایش، واکنش سریع شما نباید این باشد که بلندتر فریاد بکشید. آنچه را که می‌خواهید با صدای آرام بگویید و بجای گفتن «داد نزن» و مقابله، دلیلش را از او بپرسید. حتما در این موضوع قوانینی داشته باشید و در این شرایط به او یادآور شوید. با بی‌توجهی در لحظۀ جیغ و داد، بعد از آرام شدن کودک (بدون عصبانیت) دربارۀ احساساتش گفت و گو کنید.
فراموش نکنید که اصلاح رفتارهای کودک، یک شبه رخ نمی‌دهد و نیازمند صبوری، ثبات در رفتار و همکاری دوجانبۀ والدین است. هر بار که با آرامش در یک چالش (مثل دعواهای مهمانی یا عادت‌های غلط) میانجی‌گری می‌کنید، دارید یک مهارت زندگیِ حیاتی به فرزندتان هدیه می‌دهید.
در راه تربیت کودکتان ما کنارتان هستیم. مطالعه کتاب های زیر می‌توانند کمکتان کنند:
کلید های مقاله با لجبازی کودک
کلیدهای رفتار با کودک سرسخت
راهنمای کامل تربیت
زمانی دور از تکنولوی
حالا نوبت شماست:
آیا در خانه با چالشِ خاصی دست‌وپنج نرم می‌کنید که در این لیست نبود؟ یا فکر می‌کنید کدام‌یک از این عادت‌ها، سخت‌ترین مانع برای داشتنِ یک کودک حرف‌شنو است؟
حتماً تجربه‌ها و سوالات خود را در بخش نظرات پایین صفحه برای ما بنویسید؛ ما تک‌تک آنها را می‌خوانیم و برای پاسخ دادن به شما اینجا هستیم!